Adabiyotlar roʻyxatini GOST boʻyicha rasmiylashtirish: qisqa qoʻllanma
Kitob, jurnal maqolasi, toʻplam, dissertatsiya, meʼyoriy hujjat va elektron resursni qanday yozish kerak – namunalar, tartiblash qoidalari va eng koʻp uchraydigan xatolar.
Qoʻllanma
Adabiyotlar roʻyxati – dissertatsiyani tekshiruvchi birinchi koʻz tashlaydigan joylardan biri. Bitta notoʻgʻri nuqta yoki tushib qolgan bet raqami katta xato emas, lekin ular yigʻilib, ishning umumiy taassurotini buzadi va qayta rasmiylashtirishga sabab boʻladi.
Oʻzbekistonda dissertatsiya va maqolalarda bibliografik yozuvlar odatda ikki standartga asoslanadi: GOST 7.1-2003 (bibliografik tavsif) va GOST R 7.0.5-2008 (bibliografik havola). Doktorlik dissertatsiyasi uchun esa OAKning 2665-son Qoidalari asosiy talablarni belgilaydi. Aniq tafsilotlarni kafedra yoki ixtisoslashgan kengash belgilashi mumkin – quyida eng keng tarqalgan shakl.
OAK talablari: nimani roʻyxatga kiritish kerak
Roʻyxatga faqat matnda havola qilingan manbalar kiritiladi – oʻqilgan, lekin ishda tilga olinmagan adabiyot kirmaydi (2665-son Qoidalar, 12–13-bandlar).
Tartib uch xil boʻlishi mumkin: alifbo, sistematik (boʻlimlar boʻyicha) yoki havola tartibida (matnda birinchi tilga olinish ketma-ketligida).
Matndagi havola roʻyxatdagi raqamga mos keladi: [12] yoki aniq bet bilan [12, 45-b.].
Asosiy qoidalar
Yozuv elementlari belgilangan tinish belgilari bilan ajratiladi: “nuqta va tire” ( . – ), ikki qiya chiziq ( // ), qiya chiziq ( / ), ikki nuqta ( : ).
Muallif familiyasidan keyin initsiallar yoziladi: Karimov A.B.
Nashr joyi qisqartirilishi mumkin: Toshkent – T., Moskva – M., Sankt-Peterburg – SPb.
Bir roʻyxatda bitta uslub: GOST bilan APA aralashtirilmaydi.
Kitob
Bir–uch muallif boʻlsa, yozuv birinchi muallif familiyasi bilan boshlanadi. Toʻrt va undan ortiq muallif boʻlsa, yozuv sarlavhadan boshlanadi, mualliflar qiya chiziqdan keyin keltiriladi (koʻp boʻlsa – birinchisi va “[va boshq.]”).
Karimov A.B. Raqamli iqtisodiyot asoslari. – T.: Iqtisodiyot, 2021. – 240 b.
Karimov A.B., Rahimova D.S. Innovatsion menejment: darslik. – T.: Fan, 2022. – 312 b.
Ilmiy tadqiqot metodologiyasi: oʻquv qoʻllanma / A.B. Karimov, D.S. Rahimova, S.T. Usmonov [va boshq.]. – T.: Universitet, 2023. – 198 b.
Jurnal maqolasi
Maqola sarlavhasidan keyin ikki qiya chiziq (//), soʻng jurnal nomi, yil, son va maqola joylashgan betlar.
Rahimova D.S. Kichik biznesda innovatsion faoliyat // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2023. – № 4. – B. 112–120.
Xorijiy jurnal maqolasi asl tilida yoziladi, DOI boʻlsa – oxirida koʻrsatiladi:
Smith J. Digital transformation of SMEs // Journal of Economics. – 2020. – Vol. 12, № 3. – P. 45–60. – DOI: 10.1234/je.2020.045.
Toʻplam va konferensiya materiali
Usmonov S.T. Raqamli platformalar va ilmiy kommunikatsiya // Fan va taʼlim: xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – T., 2024. – B. 56–60.
Dissertatsiya va avtoreferat
Rahimova D.S. Kichik biznesda innovatsion faoliyatni rivojlantirish: iqt. fan. boʻyicha falsafa doktori (PhD) dis. … – T., 2022. – 160 b.
Rahimova D.S. Kichik biznesda innovatsion faoliyatni rivojlantirish: iqt. fan. boʻyicha falsafa doktori (PhD) dis. avtoref. – T., 2022. – 48 b.
Meʼyoriy-huquqiy hujjat
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni (sana, raqam, nomi) // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/… (murojaat sanasi: 01.11.2026).
Sistematik tartibda meʼyoriy hujjatlar odatda roʻyxat boshida, yuridik kuchi boʻyicha beriladi: Konstitutsiya, qonunlar, Prezident farmonlari va qarorlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari.
Elektron resurs
Muallif I. Sahifa nomi [Elektron resurs]. – URL: https://… (murojaat sanasi: 01.11.2026).
Murojaat sanasi majburiy: sahifa keyinroq oʻzgarishi yoki yoʻqolishi mumkin.
Koʻp uchraydigan xatolar
Xato
Qanday boʻlishi kerak
Bir roʻyxatda APA va GOST aralash
Butun roʻyxat bitta uslubda
Jurnal maqolasida son yoki betlar yoʻq
– 2023. – № 4. – B. 112–120.
Kitobda nashr shahri tushib qolgan
– T.: Iqtisodiyot, 2021.
Bir manba ikki marta
Har bir manba roʻyxatda bir marta, matnda bir xil raqam bilan
Elektron resursda murojaat sanasi yoʻq
(murojaat sanasi: kk.oo.yyyy)
Matnda havola qilinmagan manba roʻyxatda
Faqat matnda tilga olingan manbalar
Defis (-) tire oʻrnida
Elementlar orasida tire ( – ), bet oraligʻida ham: 112–120
“Adabiyotlar roʻyxati” vositasi bu xatolarni avtomatik topadi: roʻyxatni joylang yoki Word faylni yuklang – yozuvlar GOST yoki APA uslubiga oʻgiriladi, saralanadi, takrorlar olib tashlanadi, yetishmayotgan maʼlumotlar belgilanadi. “Snoska va havolalar” vositasi esa matndagi havolalarni [12, 45-b.] koʻrinishiga keltiradi. Ikkalasi ham fayllaringizni brauzerda qayta ishlaydi.