Адабиётлар рўйхатини ГОСТ бўйича расмийлаштириш: қисқа қўлланма

Адабиётлар рўйхати – диссертацияни текширувчи биринчи кўз ташлайдиган жойлардан бири. Битта нотўғри нуқта ёки тушиб қолган бет рақами катта хато эмас, лекин улар йиғилиб, ишнинг умумий таассуротини бузади ва қайта расмийлаштиришга сабаб бўлади.

Ўзбекистонда диссертация ва мақолаларда библиографик ёзувлар одатда икки стандартга асосланади: ГОСТ 7.1-2003 (библиографик тавсиф) ва ГОСТ Р 7.0.5-2008 (библиографик ҳавола). Докторлик диссертацияси учун эса Оакнинг 2665-сон Қоидалари асосий талабларни белгилайди. Аниқ тафсилотларни кафедра ёки ихтисослашган кенгаш белгилаши мумкин – қуйида энг кенг тарқалган шакл.

ОАК талаблари: нимани рўйхатга киритиш керак

• Рўйхатга фақат матнда ҳавола қилинган манбалар киритилади – ўқилган, лекин ишда тилга олинмаган адабиёт кирмайди (2665-сон Қоидалар, 12–13-бандлар).
• Тартиб уч хил бўлиши мумкин: алифбо, систематик (бўлимлар бўйича) ёки ҳавола тартибида (матнда биринчи тилга олиниш кетма-кетлигида).
• Матндаги ҳавола рўйхатдаги рақамга мос келади: [12] ёки аниқ бет билан [12, 45-б.].

Асосий қоидалар

• Ёзув элементлари белгиланган тиниш белгилари билан ажратилади: “нуқта ва тире” ( . – ), икки қия чизиқ ( // ), қия чизиқ ( / ), икки нуқта ( : ).
• Муаллиф фамилиясидан кейин инициаллар ёзилади: Каримов А.Б.
• Нашр жойи қисқартирилиши мумкин: Тошкент – Т., Москва – М., Санкт-Петербург – Спб.
• Бир рўйхатда битта услуб: ГОСТ билан APA аралаштирилмайди.

Китоб

Бир–уч муаллиф бўлса, ёзув биринчи муаллиф фамилияси билан бошланади. Тўрт ва ундан ортиқ муаллиф бўлса, ёзув сарлавҳадан бошланади, муаллифлар қия чизиқдан кейин келтирилади (кўп бўлса – биринчиси ва “[ва бошқ.]”).

Karimov A.B. Raqamli iqtisodiyot asoslari. – T.: Iqtisodiyot, 2021. – 240 b.

Karimov A.B., Rahimova D.S. Innovatsion menejment: darslik. – T.: Fan, 2022. – 312 b.

Ilmiy tadqiqot metodologiyasi: oʻquv qoʻllanma / A.B. Karimov, D.S. Rahimova, S.T. Usmonov [va boshq.]. – T.: Universitet, 2023. – 198 b.

Журнал мақоласи

Мақола сарлавҳасидан кейин икки қия чизиқ (//), сўнг журнал номи, йил, сон ва мақола жойлашган бетлар.

Rahimova D.S. Kichik biznesda innovatsion faoliyat // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2023. – № 4. – B. 112–120.

Хорижий журнал мақоласи асл тилида ёзилади, DOI бўлса – охирида кўрсатилади:

Smith J. Digital transformation of SMEs // Journal of Economics. – 2020. – Vol. 12, № 3. – P. 45–60. – DOI: 10.1234/je.2020.045.

Тўплам ва конференция материали

Usmonov S.T. Raqamli platformalar va ilmiy kommunikatsiya // Fan va taʼlim: xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – T., 2024. – B. 56–60.

Диссертация ва автореферат

Rahimova D.S. Kichik biznesda innovatsion faoliyatni rivojlantirish: iqt. fan. boʻyicha falsafa doktori (PhD) dis. … – T., 2022. – 160 b.

Rahimova D.S. Kichik biznesda innovatsion faoliyatni rivojlantirish: iqt. fan. boʻyicha falsafa doktori (PhD) dis. avtoref. – T., 2022. – 48 b.

Меъёрий-ҳуқуқий ҳужжат

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni (sana, raqam, nomi) // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/… (murojaat sanasi: 01.11.2026).

Систематик тартибда меъёрий ҳужжатлар одатда рўйхат бошида, юридик кучи бўйича берилади: Конституция, қонунлар, Президент фармонлари ва қарорлари, Вазирлар Маҳкамаси қарорлари.

Электрон ресурс

Muallif I. Sahifa nomi [Elektron resurs]. – URL: https://… (murojaat sanasi: 01.11.2026).

Мурожаат санаси мажбурий: саҳифа кейинроқ ўзгариши ёки йўқолиши мумкин.

Кўп учрайдиган хатолар

“Адабиётлар рўйхати” воситаси бу хатоларни автоматик топади: рўйхатни жойланг ёки Word файлни юкланг – ёзувлар ГОСТ ёки APA услубига ўгирилади, сараланади, такрорлар олиб ташланади, етишмаётган маълумотлар белгиланади. “Сноска ва ҳаволалар” воситаси эса матндаги ҳаволаларни [12, 45-б.] кўринишига келтиради. Иккаласи ҳам файлларингизни браузерда қайта ишлайди.